ÜNLÜ TÜRK RESSAMLARI YORUMLARI

12 Aralık 2012 Çarşamba


            TÜRK EMPRESYONİZMİNİN BÜYÜK
                        PORTRE ADAMI 
                    FEYHAMAN DURAN
Yukarıda görülen yağlı boya tablo Feyhaman Duran' nın bir çalışmasıdır..." Ressamlar Grubu " adı ile tanıdığım bu tabloyu çok beğenmiştim...Ressamların yüzlerindeki ifade yansıtması başarı ile yapılmış...Beş kişiden oluşan portre çalışması  harika derim...

Yirminci yüzyılın ilk çeyreğinde Türk Resim Sanatında yeni bir sanat anlayışının çalkantıları ve halka dönük bir resim görüşü göze çarpar.
Bir avuç sanatçının , resmi , konak duvarlarından indirip , sergi salonlarına soktukları bu dönemde , Türk Resminin gerçek anlamıyla kişiliğini bulduğunu söyleyebiliriz. Avrupa ' da yetişen  Nazmi Ziya , Namık İsmail , İbrahim Çallı , Hikmet Onat , Avni Litij  ve Feyhaman Duran  gibi sanatçılar bu dönemin başlıca öncüleridir.
Bu sanatçılar, Türk Resmine değişik bir açıdan baktılar. Çoğu , çağın başında Avrupa' da kendini kabul ettiren empresyonizmin etkisinde kalarak , Türk Epresyonizmin kurucuları oldu. Kısacası bu öncüler topluluğu, Türk Resmin modern çağın kurallarına , havasına ve çeşitli akımlarına yanaştırarak , ona Batılı bir renk kazandırdılar.
Feyhaman Duran , bu öncüler çağının üç,beş isminden biri ve Türk Resminin en parlak çağına imzasını atan ustalarındandır.
Çok yönlü bir kişiliği olan Feyhaman Duran , Nazmi Ziya 'nın  manzarada yaptığını ,  Çallı ve namık İsmail ile birlikte daha çok portreye önem vererek başarmıştı . Feyhan Duran bu yönüyle bizde portre resmini yayan ve sevdiren ressamların başında gelir.

Uzun bir adıyla İbrahim Muslihiddin Feyhaman Duran bir İstanbul çocuğudur. 1884 ' de Kadıköy ' de Osmanağa mahallesinde dünyaya geldi. Babası , Sultan Aziz döneminde saraya mensup hattat ve şair Hayri Beydi. İlk sanat zevkini babasından alan Feyhaman Duran , erken yaşta dağılan baba ocağından kendisine kalan en önemli miras , İyi Yazı Yazmak ve tabiki Resimdi.

Yanlız kalan Feyhaman Duran ' nın çocukluk yıllarında tek dayanağı dedesi olmuştur. Duran Çavuş , içine kapanık , kültürü sağlam ve özlü bir şairdi. Torununun sanat görüşünü açan  ve hiç değilse ona destek olan Duran Çavuş oldu. Feyhaman Duran ilk öğremine Hadikatül Maarif ' te başladı. Sonra Galatasaray 'a girdi. Okuldayken resim yapıyor , yazı yazıyordu. En büyük amacı Paris ' e gitmekti. Ancak bu imkanı , daha sonraları , 24 yaşındayken bir tesadüf sonucu elde edebildi. Okuduğu Galatasaray ' da , ayda   3 altın lira maaşla öğretmenlik yaptığı sıralarda , bir  arkadaşının Beylerbeyi ' ndeki yalısında yazı geçirmeye davet edildi.
Artık Feyhaman bu yalıya yerleşmişti. Çatı odasında resme çalışıyor , durmadan çiziyordu. Bir gün evin mürebbiyesi ona , silik bir genç kız ftoğrafı getirdi...Büyütmesini istedi. Feyhaman Duran çok canlı bir portresini yaptı genç kızın...Bu fotoğrafın sahibi , Mısırlı Prens Abbas Halim Paşa' nın kızıydı...Prens portreyi çok beğendi ve 15 altın gönderdi....Sonra diğer kızlarının da portlerini yaptırdı.

Abbas Halim Paşa ' nın desteği bu kadarıyla kalmadı...Feyhaman Duran ' ı masraflarınıda ödeyerek Paris ' e resim tahsiline gönderdi.

Feyhaman Duran Paris' te aradığı sanat havasının içine girdi....Öncce Paris Güzel Sanatlar Okuluna devam ettti....Sonra , emprosyonizim akımının son öcülerinden olan  Paul Laurens ' in atölyesinde  ve  Acedémie Julians 'a devam  etti. Feyhaman Duran 'ı en çok etkileyen resim akımı Empresyonizim akımı olmuştur. Fakat o , bu akımın bir taklitçisi olarak değil , ona kişiliğini katarak  benimsedi ve ölümüne kadar bu yoldan hiç ayrılmadı....

Feyhaman Duran 'ın Paris hayatı , Birinci Dünya Savaşının başlamasıyla birlikte son buldu. Diğer sanatçı arkadaşları gibi yeni fikirler ile yurda döndü. Savaşa katıldı. Çanakkale'de döğüştü. Sonra , Güzel Sanatlar Akademisi ' de atölye sahibi hoca olarak ölümüne kadar resim ile uğraştı.

İleri görüşlü çok yönlü bir ressamdı. Resmin her türü ile uğraştı....Çıplak , notürmort , manzara ...Ama ününü daha çok portreleri ile kazandı....Atatürk ve İsmet İnönü 'nün fırçasından çıkan portreler ışık ve anlam yönünden örnek sayılır. Feyhaman Duran gerek manzarada , gerek çıplakta ( Nü ) , gerek portrede teknik yönden daima empresyonizme bağlı kalarak çalışmalar yapmıştır. O , Türk Empresyonizmin en usta portre ressamı sayılır.

1970 yılında hayata gözlerini kapadığı  zaman 76 yaşındaydı.

YORUMUM....:
Görüyoruz ve anlıyoruz ki  usta bir ressam olmak sanıldığı gibi o kadar kolay değil...Özellikle Portre resssamı olmak hiç kolay değil...Bende Feyhaman Duran kadar olmasada çok önemli ve güzel portre çalışmaları yaptım...Yağlı boya portre yapmak , karakalem portre yapmaktan daha da zor olduğunu belirtmek isterim...Eğer yapılacak portre çalışması , portresi yapılan kişiye kesinlikle benzemelidir...Eğer benzetemiyorsanız portre çalışımalarını ya bırakın , yada portre konusunda kendinizi geliştirin...Fakat...Ne olursa olsun  portre çalışması yapıldığında , yaptığınız çalışma portresi yapılan kişiye benziyor ise yaptığının bu çalışmadan büyük bir haz duyarsınız...Bu hazı ben çok kez yaşadım...Çok güzel bir haz diyebilirim...Özellikle yağlı boya portre çalışması yapıyor olmak , bana göre mükemmel bir resim türüdür...İşte bu bağlamda Feyhaman Duran büyük ve usta bir portre ressammıdır.


E-Mail Adresim.....:   olg.ressammaz@gmail.com






Ressam
Sami Samioğlu

0 yorum:

Yorum Gönder