EMPRESYONİST RESSAM EDOUARD MANET YORUMU

16 Aralık 2012 Pazar


KÜÇÜMSENDİ, ALAYA ALINDI,SUÇLANDI. FAKAT DEVRİNİN EN GÖZDE SANATÇILARINDAN ÖMRÜNCE DESTEK GÖRDÜ....

Edouard Manet...( 1832 - 1883 )

Ressam olmaya karar verdiği günden beri,  Ressam Titien ve Hollandalı portre Ressamı Frans Hals gibi ustalara hayranlık duyuyordu...( Bunu her zaman ifade etmişimdir...Genellikle bir ressam bir veya bir kaç usta ressamın etkisinde kalabilir ve ona hayranlık duyabilir , Manet' tinde etkilendiği ressamlar olması doğaldır.)

Parisin varlıklı çevreleri , kendi katlarına mensup iyi bir aile çocuğu olmasına rağmen  Manet' e mevcut değerlere saldıran bir asi gözü ile baktılar. Adını daima nefret ile andılar....

Meslektaşı ve arkadaşı Courbet ile birlikte, hocası ressam Couture' nin atelyesini ilk terk eden o olmuştu..Bu olayı nakledenler, ustasının onu uğurlarken " Güle güle deli oğlan...Git, ama bil ki sen zamanımızın ancak bir Daumier'si olabilirsin " dediğini söylemişlerdir. Böyle alaylı bir uğurlanış Manet'in umutlarını kıracak yerde, cesaretini ve hırsını körüklemiştir. Şu şüphesiz ki onu başarıya ulaştıran, cesaret ve hırsı olmuştur.

Resimde renk düzeninin artık soysuzlaştığı bir tarz sayılan açık-koyu kuralına duyulan nefreti, açık renkleri bitişik dalgalar halinde ilk uygulayan ve kullanan Manet olmuştur. Manet ' in eski usul renk geçişlerini ve kenar çizgileri artık terk ettiği görülür.

Manet ; Monet, Degas ve Renoir gibi meslektaşleri ile aynı görüşlere sahip bir ressamdı. Onu en çok etkileyenler de yine bu sanatçılar olmuştur. 1870 yılında kaleme aldığı bir yazıda  Manet, " Bütün istediğim, deniz kıyılarında havanın kenar hatlarını silip süpürdüğü, ışığın eşsiz bir güzellik ve güçle her şeyi erittiği kumsallara kadınları oturtmaktır " demiştir.

Ressam Degas,  onun için " Manet, açık renklerden çok siyah ve beyazı güvenle kullanmıştır " derken haksızlık etmemişti. Çoğunluğun gözünde "Büyük Manet " sanat hayatı boyunca yaptığı natürmortların, yağlı boya portre ve pastellerin,  Olimpia, Balkon ve Valencia Lola gibi şahaserlerin uygulayıcısıdır.Üslubundaki tabilik ve canlılık 19. yüzyılın son yağlı boya resssamı olma sıfatını kazandırmıştır.




" GÜNÜNÜN GERÇEKLERİNİ İŞEYEN BİR EL...ÇOK YÖNLÜ,CANLI,DUYGULU VE CÜRETLİ BİR YARATMA GÜCÜ...."( CH. Baudelaire )

1865-1866 yıllarında İspanya'nın Madrid şehrine kısa süreli bir seyehat için giden  Manet, boğa güreşlerini canlandıran üç tablo yapıp döndü. Olimpia tablosu ile birlikte şöhretinin perçinlenmesine sebep olan " Flüt Çalan Çocuk " ( Paris, Louvre Müzesi ) adlı eseri olmuştur. Bu eser bu dönemin ürünüdür. Belirsiz, sınırsız bir boşluk halındeki koyu bir zemin üzerine çizdiği bu Kraliyet Muhafız Bölüğü' ne mensup çocuk resmi, kesin çizgilerle fondan ayrılmaktadır. Tabloda bilhassa belirtilen kenar hatlarının yanı sıra, gölgelere yer verilmemesi, Ressam Daumier'in deyişi ile ortaya " Derinliği olmayan ve iskambil kağıdını andıran iki boyutlu resmi " çıkarmıştır.

Monet, Pissarro gibi öncü empresyonist ressamlar, Manet ile 1866 yılında tanıştılar. Onlar da Renoir, Sisley ve Bazille gibi yenilik taraflısıydılar ve akedemik kural meraklılarının dar görüşlerinden usanmışlardı. Evenemet Gazetesinde, Manet'i savunan Emile Zola, onun şöhrete ulaşnasına geniş ölçüde hizmet etti.

1870 yılından itibaren verdiği eserlerde yeni resim akımının etkileri apaçık görülür. Manet birbirine zıt renkleri, siyah ve keskin kenar çizgilerini kullanmadığı görülür..Tablolarında, empresyonizmin etkileri olan pırıl, pırıl aydınlık bir hava  hakimdir. Daha sonraki yıllarda ise eski anlayışından ayrılma yolunda olduğu görülecektir. Paris'in meyhanelerini, gazinolarını canlandıran daha bir çok resim ve tablosu yanlız olağanüstü ustalığını ortaya koymakla kalmaz, ona " Bir devri aksettiren ressam " hüviyetini de kazandırmıştır..

Yıl 1879...Manet hastadır artık...Büyük ızdırap çektiren hastalığı, hayatına mal olacaktır. 1879 yılında hastalık ilk belirtilerini gösterdiği zaman o hem yağlı boya, hem pastel çalışması yapıyordu. Yaptığı eserler peş,peşe sergi duvarlarına asılıyordu. Manet, 1882 yılı sergisine büyük ilgi gören " İlkbahar " adlı tablosu ve şaheserlerinden sayılan " Folies-Bergére Barı " adlı tablosunu bu dönemde yapmıştır.

Yıl 1883....Devrinin Asi Ressamı  olarak görülen, Manet artık yoktur...Büyük ızdırap çektiren hastalığına daha fazla dayanamayarak hayata gözlerini yummuştur..


E-Mail Adresim.... :   olg.ressammaz@gmail.com

Ressam
Sami Samioğlu



0 yorum:

Yorum Gönder